ايمن بر اسرار و رازها هستند [ و تنها اسرار را به ايشان مىتوان بازگو نمود ] .
- « ألخشوعُ فى الصّلاة علامةُ الفلاح ؛ قال اللَّهُ تعالى :
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ
« 1 » . »
خشوع و فروتنى در نماز ، نشانهى رستگارى است ، خداوند متعال مىفرمايد : « به راستى كه مؤمنان رستگار شدند ، آنان كه در نمازشان خاشع و فروتن هستند . » )
- « رأيتُ فى المنام كأنَّ قائلًا يقول لى : أىُّ شىءٍ أصحُّ فى الصّلاة ؟ فقلتُ : صحّةُ القصد .
فسمعت هاتفاً يقول : رؤيةُ المقصود بإسقاط رؤية القصد أتمُّ . »
در خواب ديدم كه گويى گويندهاى به من مىگويد : چه چيزى در نماز صحيحتر است ؟
گفتم : نيّت درست داشتن ، پس شنيدم كه گويندهاى مىگويد : ديدن مقصود و كسى كه قصد شده ، با از نظر انداختن قصد و نيّت ، كاملتر است .
- خلوص عبوديّت كسى راست كه ترك تكلّف نمايد و از خشونت و درشتى بر كنار باشد و از خود افكنده باشد برترى شرف خواهى را .
- از وى سؤال شد از حالت قبض و بسط ، و حال و صفت كسى كه به قبض مبتلا شده و حال و صفت آن كه حالت بسط به دو روى آورده . گفت :
« القبضُ أوّلُ أسباب الفَنآء ، والبسطُ أوّلُ أسباب البقآء ؛ فحالُ من قُبض ألغيبة ، و حالُ من بُسِط الحضورُ . و نَعتُ مَن قُبض الحزنُ ، و نعتُ مَن بُسط السّرورُ . »
قبض و گرفتگى ، اولين سبب از سببهاى فناء در حق است ، بسط و گشادگى نخستين سبب از اسباب بقاء به حق مىباشد ، پس حالت كسى كه گرفتار قبض شده ، غيبت و عدم حضور است ، و حال كسى كه حالت بسط دارد ، حضور [ حضرت حق ] مىباشد ، و صفت كسى كه حالت قبض به او روى آورده ، حزن و اندوه ، و صفت كسى كه حالت بسط دارد ، سرور و شادمانى است . « 2 »
هامش
( 1 ) . سورهى مؤمنون ، آيات 1 و 2 .
( 2 ) . رشحات عين الحياة ؛ نفحات الانس ، شمارهى 331 ؛ طبقات شعرانى ، ج 1 ، ص 106 ؛ حلية الأولياء ( طبقات ابونعيم ) ، ج 10 ، ص 383 . وى غير از احمد بن محمّد بن عطاء ملقب به ابوالعبّاس است .