تحليلى دقيق از علت ذكر « اللَّه اكبر » در ابتداى دعا
از اين بخش كه ابتداى دعاى رؤيت هلال ماه محرّم است استفاده مىشود امام - عليهالسّلام - در ابتدا ، با « اللَّه اكبر » ، خود و خواننده را به ذات مستجمع تمام كمالات حقّ ( بىآن كه كمالاتش را جداى از ذاتش به حساب آورد ) توجه مىدهد و به همين دليل آن را تكرار نموده و سپس مىفرمايد : « رَبِّى وَ رَبُّكَ » تا خود و ديگران را به خالقِ مدبّر بودن حقّ سبحانه ( در امور خويش نسبت به ماه محرّم در ظهورات به كمالات ) توجّه دهد ، بى آن كه به : « أَللَّهُ أَكْبَرُ » ، بودن او سبحانه ، لطمهاى از نظر معنى ( به بيانىكه گفته شد ) وارد آيد . از اين رو بلافاصله به بيان گذشته اكتفا نكرده ، بلافاصله براى دفع توهم چنان معنايى ( كه ممكن است ربوبيّتش به اللَّه اكبر بودنش نقص وارد كند ) مىفرمايد :
« أَللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعالَمِينَ » يعنى حضرت حقّ سبحانه در عين اللَّه بودن و جامع ذات و نامها و صفات بودن ، در يكتايى بىنظير است و از كثرت كمالات و وحدت ذات نيز مبرّاست و يگانه است و تنها نه ربّ من و ماه ، كه ربّ و خالق مدبّر همه جهانيان ( با بسيارى تعداد و كمالاتشان ) مىباشد .
( 1040 )
« أَلْحَمْدُ للَّهِ الَّذِى خَلَقَنِى وَ خَلَقَكَ وَ قَدَّرَكَ فِى مَنازِلكَ [ وَ قَدَّر مَنازِلَكَ ] وَ جَعَلَكَ آيَةً لِلْعالَمِينَ ، يُباهِى اللَّهُ بِكَ الْمَلائِكَةَ . » « 1 »
ستايش خداوندى را كه من و تو را آفريد و منازل [ خاصّى ] را براى تو مقدّر فرمود و نشانهاى براى عالميان قرار داد و خداوند به وجود تو بر فرشتگان مباهات مىكند .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 545 .