راستى كه او با مستحبّات ، به سوى من نزديكى مىجويد تا اين كه او را به دوستى بگيرم ، پس وقتى او را به دوستى گرفتم ، گوش او مىشوم كه به وسيلهى آن مىشنود و چشم او كه بدان مىبيند و زبان او كه بدان سخن مىگويد و دست او كه بدان [ چيزها را ] مىگيرد ، اگر دعايم كند اجابتش مىنمايم و اگر از من بخواهد عطايش مىكنم .
همان طورى كه از بيان « مِمَّا افْتَرَضْتُّ » تمام واجبات استفاده مىشود ، از نوافل هم بايد تمام مستحبّات را استفاده نمود ، مگر آن كه گفته شود : از واجبات ، نمازهاى واجب و از نوافل ، نمازهاى استحبابى مراد است .
اگر چه بيان اين حديث را نيز مىتوان به معناى اوّل پياده نمود .
مطلوب بودن خواندن نماز نافله
علاوه بر دو احتمال فوق ، گويا زياد نماز نافله خواندن فى نفسه مطلوب است ، چنان كه در بعضى احاديث ، معصوم - عليهمالسّلام - مواليان خود را به خواندن هزار ركعت در شبانهروز ترغيب فرمودهاند و شاهد بر آن ، عمل بعضى ائمّه - عليهمالسّلام - را ذكر فرمودهاند . « 1 » معلوم مىشود در اين عمل حكمتى است .
نكتهى ديگرى كه از دعا استفاده مىشود ، گرامى داشتن بندهى مؤمن از طرف حق تعالى است نسبت به بهرهمندى از اهل عقل يا بيداردلان در مسايل و راهنمايىهايشان - نسبت به امور اعتقادى و يا اخلاقى و يا وظايف واجبى و محرّماتى و يا مستحبّى و مكروهى و . . . - تا بتواند از ضيافت الهى در حدّ اعلاى آن استفاده نمايد .
معناى مرتبهاى احلام و عاقلان
احلام و عاقلان و بيدار دلان ، در مرحلهى اوّل نبىّ اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و اوصياى گرامش مىباشند كه از طريق بياناتشان در امور فوق ، استفاده نمودن اراده شده باشد .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 71 ، باب 30 .