( 287 )
« صَلِّ عِلى مُحَمَّدٍ وَ آلِه ، وَ أَعْتِقْنِى مِنَ النّارِ فِى هذَا الشَّهرِ الْعَظيمِ ، وَلا تَجْعَلْه آخِرَ شَهْرِ رَمَضانَ صُمْتُهُ لَكَ يا أَرْحَمَ الرّاحِمِينَ . » « 1 »
بر محمّد و آل محمّد درود فرست و مرا در اين ماه بزرگ از آتش جهنّم آزاد فرما و آن را آخرين ماه رمضانى كه براى تو روزه داشتم قرار مده ، اى مهربانترين مهربانان !
اين سه حاجت پر اهميّت ، پس از خواندن حق سبحانه به اسمها و صفات « يا أَللَّهُ ، يا رَحْمانُ ، يا رَبِّ ، يا مُهَيْمِنُ ، يا أَللَّهُ يا رَبِّ . . . » آمده است .
مفهوم درخواست آزادى از آتش
مراد از آزادى از آتش كه در اين فراز ياد شده و نيز در دعاى هر روز ماه رمضان ك مىخوانيم :
« مُنَّ عَلَىَّ بِفَكاكِ رَقَبَتِى مِنَ النّارِ . » « 2 »
آزادى از آتش جهنّم را به من ارزانى دار .
و نيز جملاتى كه در ديگر دعاهاى ماه مبارك رمضان آمده است ، اگر چه احتمال دارد آزادى از آتش جهنّم ، يا آزادى از موجبات آن در اين عالم باشد ؛ ولى به قرينهى عبارت « رَقَبَتِى مِنَ النّارِ » ، و به احتمال قوى ، مقصود از آن آمرزش گناهان در اين جهان است ؛ زيرا كسى كه در اين عالم به گناه مبتلا است ، حقيقتاً در آتش است و مىسوزد ، اگر چه نمىبيند و گناه هر كس بستگى به مراحل ايمان او دارد ؛ كه نازلترين آن ، گناهان ظاهرى و مرحلهى متوسط آن ، غفلتها و مرحلهى اعلاى آن ، گناهان وجودى و توجّه به عالم طبع مىباشد و آزادى از هر مرحله ، در ترفيع به منزلت رفيع معنوى ، نقش به سزا دارد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 143 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 25 .