4 . شايستگى در برابر قَدَر
از جملهى « صالِحِ خَلْقِكَ فِى . . . الْقَدَرِ » معلوم مىشود ، بندهى صالح كسى است كه يقين دارد آن چه به اقتضاى جهات مادّى و معنوى ، براى او اندازهگيرى و مقدّر شده و مىشود ، به وى خواهد رسيد و به گزاف هم نخواهد بود . در روايات منقول از اميرمؤمنان - عليه السّلام - آمده است :
- « بِتَقْدِيرِ أَقْسامِ اللَّهِ لِلْعِبادِ ، قامَ وَزْنُ الْعالَمِ ، وَ تَمَّتْ هذِهِ الدُّنْيا لِأَهْلِها . » « 1 »
با مشخص ساختن مقدّرات خداوند براى بندگان است كه تعادل جهان ، پابرجا و اين دنيا براى ساكنانش استوار است .
- « نِعْمَ الطّارِدُ لِلْهَمِّ ، أَلْإِتِّكالُ عَلَى الْقَدَرِ ! » « 2 »
چه خوب دور كننده و رانندهى همّ و غم است ، تكيه نمودن بر قدر الهى !
در اين گونه موارد ، بندهى صالح وظايف ظاهرى خود را نسبت به قضا و قدر انجام مىدهد و ديگر هيچ اضطرابى نخواهد داشت . « 3 »
ماه رمضان ، ماه كسب كمالات
در اين دعا ، تقاضاى چهار امر ذكر شده و توجّه و رسيدن به آنها را در سفر معنوى ماه رمضان از ما خواستهاند . از همين جا معلوم مىگردد كه ماه رمضان ماهى است كه تقاضاى اين امور مطلوب است و مىتوان در آن به اين كمالات نايل گرديد و در نتيجه از بندگان صالح حق تعالى شد .
هامش
( 1 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب القضاء ، ص 320 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . بيانى كه از قضاى الهى در شرح اين فراز ارايه شد ، مبتنى بر اين نكته است كه « قضا » در اين فراز پيش از « قدر » ذكر شده است . معانى ديگرى براى قضا و قدر ذكر شده كه اگر در بيان دعاهاى ديگر مناسبتى پيش آيد ، توضيح داده خواهد شد .