النّبى و آله الاكرمين و الحمد للّه ربّ العالمين .
ترجمه
مصنّف گويد :
و بهترين قسم از انتهاء آنست كه سخن بطورى باشد كه به انتهاء كلام اعلام داشته باشد همچون قول شاعر :
بقيت بقاء الدّهر يا كهف اهله * و هذا دعاء للبريّة شامل
و تمام فواتح و خواتم سورهها بر احسن وجوه و اكمل طرق وارد شدهاند و با تأمّل و دقّت و در نظر گرفتن آنچه قبلا گذشت اينمعنا ظاهر و روشن مىگردد .
بهترين نوع انتهاء
شارح گويد :
و بهترين نوع انتهاء آنست كه سخن بطورى باشد كه بانتهاء كلام اعلام نمايد حتّى براى نفس شوقى براى شنيدن غير آن نباشد هم چون قول شاعر يعنى ابو العلاء معرّى :
بقيت بقاء الدّهر يا كهف اهله * و هذا دعاء للرية شامل
يعنى : خدا كند كه باقى بمانى همچون باقى ماندن روزگار اى كسى كه پناه اهل روزگار هستى و اين دعاى من به بقاء شامل تمام اهل دنيا مىباشد زيرا بقاء تو سبب نظام امر و صلاح حال ايشان مىباشد .
سپس شارح مىگويد :
اين مواضع سهگانه ( افتتاح ، تخلّص ، انتهاء ) از امورى هستند كه متأخّرين در تحسين كلام و نيكو آوردن آن در آنها مبالغه و