فاعل يعنى ( فاصل ) باشد .
بعضى ديگر گفتهاند :
معناى فصل الخطاب ، المفصول من الخطاب مىباشد يعنى خطابى كه براى مخاطب مبيّن و معلوم بوده بطورى كه اشتباه واقع نميشود ، بنابراين [ فصل ] به معناى مفعول مىباشد .
سپس شارح گويد :
و عبارت [ و كقوله تعالى ] معطوف است بر [ كقولك بعد حمد اللّه ] يعنى :
و از افراد و مصاديق اقتضاب قريب به تخلّص محسوب مىشود عباراتى كه با لفظ [ هذا ] باشد چنانچه در فرموده حقتعالى پس از آنكه اهل بهشت ذكر شدهاند آمده است :
هذا و انّ للطّاغين لشرّ مآب ( حقيقت حال اينست و اهل كفر و طغيان را بدترين منزلگاهى است ) .
اين كلام اقتضاب بوده و در آن نوعى مناسبت و ارتباط مىباشد زيرا [ واو ] حاليّه بوده و از آن بعنوان رابط استفاده شده است و لفظ [ هذا ] يا خبر بوده و مبتدايش محذوف است كه در اينفرض تقدير آيه شريفه الامر هذا مىباشد يا مبتداء بوده و خبرش حذف شده و تقدير آن هذا كما ذكر بايد فرض شود .
و گاه باشد كه خبر مذكور است مانند فرموده حقتعالى كه در آن پس از ذكر جمعى از انبياء عليهم السلام و اراده بيان اهل بهشت پس از آن ميفرمايد :
هذا ذكر و انّ للمتّقين لحسن مآب ( اين آيات پند و يادآورى
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 380
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨٠