مىكند راجع است و كلمه [ قليلا ] صفت مؤكّده است زيرا معناى [ قلّت ] از اضافه [ تعريج ] به [ ساعة ] فهميده مىشود و يا ميتوان گفت صفت مقيّده است يعنى : لم يكن الّا تعريجا قليلا فى ساعته .
و كلمه [ قليلها ] مرفوع است تا فاعل براى [ نافع ] باشد و ضمير مجرورى آن به ساعت عود مىكند و بدين ترتيب معنا چنين مىشود :
اندكى اقامه نمودن در ساعت براى من نافع بوده و آتش نشاط و شوق من را تسكين مىبخشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : او حشوه : كلمه [ حشو ] يعنى وسط و ضمير مجرورى در آن به مصراع اوّل راجع است .
قوله : من ضرب اربعة : مقصود از [ اربعة ] چهار صورت ذيل مىباشد :
1 - دو لفظ متقابل مكرّر باشند .
2 - دو لفظ متقابل متجانس باشند .
3 - دو لفظ متقابل ملحق به متجانس باشند از جهت اشتقاق .
4 - دو لفظ متقابل ملحق به متجانس باشند به سبب شبه اشتقاق .
قوله : فى اربعة : منظور از [ اربعه ] چهار صورت ذيل مىباشد :
1 - لفظ مقابل آنچه در عجز بيت واقعست در صدر مصراع اوّل مىباشد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 220
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٠