على تثقيل عاتقه بالايادى و المنن بان ذكر متعلقه اعنى قوله كاهلى بالايادى .
ترجمه
مصنّف گويد :
و از جمله وجوه معنوى صنعت [ القول بالموجب ] است و آن بر دو قسم مىباشد :
اوّل : آنكه صفتى در كلام غير بعنوان كنايه از چيزى كه براى آن حكمى ثابت گرديده واقع شده باشد و سپس شما آن صفت را براى غير آن شئ اثبات كنيد بدون آنكه متعرّض ثبوت يا نفى حكم مزبور آن غير شويد همچون فرموده حقتعالى :
يقولون لئن رجعنا الى المدينة ليخرجنّ الاعزّ منها الاذل و للّه العزّة و لرسوله و للمؤمنين .
دوّم : آنكه لفظى كه در كلام غير واقع شده بواسطه ذكر متعلّقش آن را بر خلاف مراد و مقصود گوينده حمل كنى مانند قول شاعر :
قلت ثقّلت اذا اتيت مرارا * قال ثقلت كاهلى بالايادى
صنعت القول بالموجب
شارح گويد :
و از جمله وجوه معنوى صنعت [ القول بالموجب ] مىباشد و آن بر دو قسم است .
قسم اوّل : آنكه در كلام غير صفتى بعنوان كنايه از چيزى كه برايش حكمى ثابت گرديده واقع شده باشد و سپس شما آن صفت را براى غير آن شئ اثبات كرده بدون اينكه متعرّض ثبوت يا نفى حكم مزبور از آن