تنبيه
فاعل اين افعال را اصطلاحا اسم و متمّم معنا را خبر آنها مىنامند .
بنابراين فعل « قل » انشاء و حال ( امر ) و خاصّ و فعل جارحه و تام مىباشد .
تقسيم ششم : فعل لازم - فعل متعدّى
فعل از نظر اكتفاء معنايش بفاعل و عدم ان بر دو قسم است :
1 - فعل لازم : و آن فعلى است كه در تحقّق معنايش صرفا نياز بفاعل داشته و غير از آن امر ديگرى در وجودش دخيل نباشد همچون :
جاء ، ذهب ، مات .
2 - فعل متعدّى : و آن فعلى است كه مجرّد فاعل در وجود معناى آن كافى نبوده بلكه غير از آن بامر ديگرى بنام مفعول نيز نيازمند است مانند :
ضرب ، نصر ، كتب .
فعل متعدّى نيز خود داراى دو تقسيم است به اين شرح :
تقسيم اوّل : متعدّى به يك مفعول و متعدّى به بيش از آن
فعل متعدّى از نظر وحدت و تعدّد مفعول بر سه قسم است :
1 - فعل متعدّى بيك مفعول : و آن اينستكه در تحقّق معنايش يك مفعول كفايت كند نظير :
ضرب ، نصر ، كتب .
2 - فعل متعدّى به دو مفعول : و آن اينستكه دو مفعول در وجود معنايش دخالت داشته باشند مانند :