قل : فعل ، مفرد ، مذكّر ، امر حاضر ، ثلاثى مجرّد از باب نصر ، ينصر ، از باب اصول ، اجوف واوى ، در اعراب و بنائش اختلاف است مشتق ، متصرّف ، فعل انشائى ، خاص از افعال جارحه ، تام ، متعدّى بيك مفعول ، ضمير « انت » كه فاعلش بوده در آن مستتر است باستتار وجوبى .
هو : اسم ، جامد ، غير متصرّف ، مبنى ، مفرد ، ضمير منفصل ، مرفوع ، مذكّر ، ذات ، غير مصدر ، مبتداء ، اسم صحيح الآخر ، مشتق از « أله ، يأله » يا « وله ، يأله » ، متصرّف ، معرب ، منصرف ، ثلاثى ، مفرد ، علم ، غير منسوب ، مكبّر ، مذكّر ، ذات ، غير مصدر ، مجرّد ، خبر است براى « هو » ، مبتداء دوّم براى « احد » و « احد » خبرش مىباشد و جمله « اللّه احد » خبر است براى « هو » و ميتوان « هو » را ضمير فصل و عماد دانست و جمله « اللّه احد » را با جمله اسميّه كه مركّب است از مبتداء و خبر تقدير كرد و بهر تقدير جمله « هو اللّه احد » مفعول است براى « قل » لذا محلّا منصوب مىباشد .
ال : حرفيّه ، براى تعريف ماهيّت ، مبنى بر سكون .
صمد : اسم ، صحيح الآخر ، مشتق ، صفت مشبّهه ، متصّرف ، معرب ، منصرف ، ثلاثى ، مجرّد ، مفرد ، معرب بالف و لام ، غير منسوب ، مكبّر ، مذكّر ، ذات غير مصدر ، صفت براى « اللّه » ، بنابراين اعراب رفعش تبعى است نه اصلى .
لم يلد : فعل مضارع مجزوم ( فعل جحد ) ، صيغه مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرد ، از باب ضرب ، يضرب ، معلوم ، باب اصول ، مثال واوى ، معرب ، مشتق ، متصرّف ، فعل اخبارى ، خاص ، از افعال جارحه ، تام ، متعدّى بيك مفعول ،
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — صفحة 212
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٢