1 - تقسيم باعتبار نفس لفظ بدون در نظر گرفتن حركت مسمّى و معناى آن .
2 - تقسيم آن بملاحظه معنا و حركت مسمّى .
تقسيمات فعل باعتبار لفظ آن
ابتداء مىگوئيم : فعل يا مبنى است و يا معرب .
فعل مبنى : آنست كه بواسطه تغيير عوامل حرف آخرش متغيّر نشود همچون فعل ماضى و امر بنابر قول برخى از ادباء .
فعل معرب : آنست كه بواسطه تغيير عوامل حرف آخرش متغيّر شود نظير فعل مضارع كه بواسطه عوامل نصبى ، منصوب و عوامل جزمى ، مجزوم و عوامل رفعى ، مرفوع مىگردد .
و نيز مانند فعل امر بنابر رأى برخى ديگر از ادباء .
تبصره ( 1 )
فعل ماضى در برخى از صيغ مبنى بر فتح و در بعضى ديگر مبنى بر ضمّ و در پارهاى مبنى بر سكون است .
امّا صيغ مبنى بر فتح عبارتند از چهار صيغه بشرح زير :
1 - مفرد مذكّر غائب / همچون : / ضرب .
2 - تثنيه مذكّر غائب / نظير : / ضربا .
3 - تثنيه مؤنّث غائب / مانند : / ضربت .
4 - تثنيه مؤنّث غائب / مثل : / ضربتا .
امّا آنكه مبنى بر ضمّ است فقط يك صيغه بوده و آن عبارتست از :
صيغه جمع مذكّر غائب / يعنى : / ضربوا
و امّا صيغ مبنى بر سكون عبارتند از نه صيغه باقى به اين شرح :
1 - جمع مؤنّث غائب / مانند : / ضربن .