يأتى جملة : معطوف است به « يأتى مفردا » و جملة حال است از ضمير فاعلى در « يأتى » .
حاوية : به صيغه اسم فاعل ، حال است از « جملة » .
معنى : مفعول است براى « حاوية » ، مضاف .
الّذى : مضاف اليه براى « معنى » موصول .
سيقت : به صيغه ماضى مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « جمله » راجع بوده و جمله « سيقت له » صله و عائد است براى « الّذى » .
له : جار و مجرور ، متعلّق است به « سيقت » و ضمير مجرورى آن به « الّذى » راجع است .
ترجمه :
خبر مفرد و جمله مىآيد و در صورتى كه جمله باشد مشتمل است برمعناى آنچيزى كه اين خبر جمله براى آن آورده شده يعنى مبتداء .
شرح عربى :
و الخبر ، هو ، الجزء المتمّ الفائدة ، مع مبتدء غير الوصف ، كاللّه برّ ، اى محسن لعباده .
و الايادى ، اى النّعم ، شاهدة ، له .
و مفردا يأتىّ ، الخبر ، و المراد به ما للعوامل تسلّط على لفظه فيشمل ما لا معمول له كهذا زيد و ما عمل الجرّ كزيد غلام عمرو او الرّفع كزيد قائم ابوه او النّصب كهذا ضارب ابوه عمرا .
ترجمه و شرح :
مبحث خبر و اقسام آن
مصنّف گويد :
خبر جزئى از كلام را گويند كه فائده جمهل با آن تمام شود .
شارح گويد :
مقصود خبرى است كه با مبتداء غير وصفى يعنى اسمى همراه باشد .