ديه استخوان ترقوه
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
مسئله بيست و يكم
اگر بواسطه جنايت استخوان ترقوه شكسته و سپس بدون اينكه در آن عيبى مانده باشد بهبودى پيدا نمايد بر عهده جانى چهل دينار ثابت مىگردد .
و استخوان ترقوه زن همان حكم ترقوه مرد را دارد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
كلمه [ ترقوه ] بفتح تاء و سكون راء و ضمّ قاف بوده و آن استخوانى است كه بين گودى گلو و عاتق قرار گرفته .
سپس در دنبال [ اربعون دينارا ] مىفرماين :
اين حكم در كتاب ظريف روايت شده .
و پس از آن مىافزايند :
و اگر استخوان مزبور بعد از شكسته شدن خوب شد ولى معيوب باقى ماند محتمل است بگوئيم همان ديهاى كه در وقت شكستن ثابت شد با استصحاب بقاء باقى و ثابت باشد همانطورى كه اگر خوب نميشد ديه مزبور در عهده جانى مىبود و احتمال آن نيز هست كه بگوئيم ارش در ذمّهاش مىباشد چه آنكه رجوع بقاعده مقتضى چنين حكمى است .
ولى در مقام اشكال به اين احتمال مىتوان گفت در صورتى كه ارش از چهل دينار كمتر باشد امر مشكل مىشود زيرا در صورتى كه استخوان