ناگفته نماند در آنچه گفتيم فرقى نيست بين آنكه نابينائى چشم مستند به حقتعالى بوده يا ناشى از جنايت جانى بوده باشد و اعمّ از آنكه در قبال جنايت وارد بر آن ارش گرفته يا نگرفته باشد .
مرحوم ابن ادريس در اين مسئله نيز همچون فرع سابق مرتكب و هم و اشتباه شده و بين دو صورت مذكور فرق گذارده و فرموده است :
در صورت اوّل كه نابينائى مستند به حقتعالى بوده نصف ديه چشم سالم بر جانى ثابت است و در فرض دوّم كه كورى مستند بجنايت جانى باشد ثلث آن بر عهدهاش مىآيد .
قوله : و فى خسف العين العوراء : مقصود از [ خسف ] در اين جا در آوردن چشم مىباشد .
قوله : و روى ربعها : اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج ( 19 ) ص ( 255 ) به اين شرح نقل فرموده :
محمّد بن يعقوب ، از علىّ ، از پدرش ، از احمد بن محمّد بن ابى نصر ، از ابى جميله مفضّل بن صالح ، از عبد اللّه بن سليمان ، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام فى رجل فقاء عين رجل ذاهبته و هى قائمة .
قال : عليه ربع دية العين .
قوله : و و هم ابن ادريس هنا : مشار اليه [ هنا ] خسف عين عوراء مىباشد .
قوله : و جعل فى الاوّل النصف : مقصود از [ الاوّل ] موردى است كه عور مستند به خلقت باشد .
قوله : و فى الثانى : يعنى جائى كه عور ناشى از جنايت جانى باشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 218
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٨