به اولادى كه عمو و عمه يا دائى و خاله ميّت بوده تصوير مىشود چه آنكه جدّ طبقه دوّم و اعمام و اخوال طبقه سوّم هستند و حاجب بودن طبقه دوّم از سوّم بدون اشكال است ولى در عين حال بايد بگوئيم :
باز در عبارت مرحوم مصنف اين معنا مشكلى را حلّ نمىكند ، زيرا حاجب بودن اجداد از اعمام و اخوال را بطور صريح خود ايشان جداگانه فرموده و نيازى ندارد كه از ارجاع ضمير آن را استفاده كنيم .
و ضابطه و قاعده كلّى آن است كه :
هرگاه در مرتبه واحدى طبقات اجتماع ننمودند همچون اجتماع اولاد و نوهها و نبيرههاى ميّت حكم اين است كه الاقرب يمنع الابعد و بدين ترتيب ارث از آن اقرب بوده و ابعد از آن محروم مىباشد .
قوله : لدخل الاولاد و الاخوة : يعنى در سلك حاجبين داخل مىشوند .
قوله : فانه يستلزم : ضمير در [ فانّه ] به ارجاع ضمير بمذكورين عود مىكند .
قوله : ان يحجبوا الاباء : ضمير فاعلى در [ يحجبوا ] به اجداد راجعست .
قوله : و هو فاسد : ضمير [ هو ] به حجب اجداد از آباء راجع است .
قوله : هم الاعمام و الاخوال : يعنى اعمام و اخوال ميّت .
قوله : الّا انّه مستغنى عنهم : ضمير در [ انّه ] به حجب اجداد نسبت به اعمام و اخوال راجعست .
قوله : و الضابط انّه متى اجتمع : ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 97
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٧