ايشان عملى گرديده .
البته نصوص و اخبار وارده از اين قيد خالى و مجرّد هستند مگر آنكه ادّعاء شود لفظ [ حباء ] ظاهرش بر اين شرط دلالت دارد چه آنكه [ حباء ] عبارتست از عطاء و بخشش و اين معنا نسبت به كسى صادقست كه شطرى از مالش را به ديگرى ارزانى نمايد و بديهى است اگر از اموال چيزى نصيب خودش نشده و تمام را به ديگرى بدهند بخشش و عطاء تحقق نمىيابد .
قوله : ان يخلف مالا غيرها : يعنى غير حبوه .
قوله : و ان قلّ : ضمير فاعلى به [ غيرها ] راجع است .
قوله : لئلّا يلزم الاجحاف بالورثة : كلمه [ اجحاف ] يعنى ظلم و تعدّى .
قوله : انّ الحباء يدلّ بظاهره عليه : ضمير در [ عليه ] به هذا القيد راجع است .
متن :
و لو كان الأكبر أنثى أعطي الحبوة أكبر الذكور إن تعددوا و إلا فالذكر و إن كان أصغر منها و هو مصرح في صحيحة ربعي عن الصادق عليه السلام .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
اگر فرزند ارشد ميّت مؤنث بود حبوه را به بزرگترين پسر وى بايد بدهند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
اين كلام در موردى است كه ذكور و پسران متعدّد باشند ولى در صورت وحدت بايد بگوئيم حبوه را به مذكّر بايد داد ولو از دختران
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 304
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٠٤