از دو عدد وسطين .
اگر از طرفين يكى مجهول بود براى استخراجش بايد حاصل ضرب دو عدد وسط را بر طرف معلوم تقسيم نموده تا طرف مجهول پيدا شود .
و اگر يكى از دو عدد وسط مجهول بود براى استخراجش كافيست حاصل ضرب طرفين را بر عدد وسطى كه معلوم است تقسيم كرده تا مجهول بدست آيد .
مثال
مثلا اگر در سئوال چنين بيايد :
2 رطل روغن به سه درهم قيمت دارد پنج رطل آن چند درهم قيمت پيدا مىكند ؟
براى حلّ آن صورتى به شكل زير ترتيب مىدهيم :
مجهول رطل درهم رطل
5 3 2
و چون اين تناسب يكى از طرفش مجهول است حاصلضرب وسطين را بر احد الطّرفين تقسيم مىكنيم و صورت حسابى آن به اين نحو است :
درهم مجهول ( )
پس معلوم مىشود قيمت پنج رطل روغن به هفت درهم و نيم مىباشد .
مثال ديگر
اگر در سئوال اين طور آمده باشد :
پنج رطل روغن به سه درهم قيمت دارد پس چند رطل به دو درهم
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 166
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٦٦