حال اگر فريضه را از عدد [ 30 ] برداريم كسر لازم نميآيد زيرا از [ 30 ] قسمت كه ما ترك را به آن تقسيم كرده يعنى 30 تا دو ريالى تحصيل نمودهايم ابتداء سدس آنكه 5 عدد [ 2 ] ريالى باشد به پدر و دو ثلث آن يعنى 20 عدد [ 2 ] ريالى به دو دختر داده مجموع [ 25 ] عدد دو ريالى مىشود سپس [ 5 ] عدد دو ريالى ديگر را به همين نسبتت يعنى اخماسا تقسيم مىكنيم فلذا يك عدد دو ريالى به پدر داده كه خمس پنج عدد باشد و چهار تا دو ريالى ديگر را به دو دختر كه دو ثلث عدد شش و چهار خمس پنج تا مىباشد مىدهيم و ملاحظه مىكنيم كه مال بدون اينكه كسرى به آن وارد گردد تقسيم مىشود پس كسر 5 / 6 را محول و 6 / 30 را محوّل اليه مىگويند .
6 - استخراج مجهول از طريق تناسب
مقصود از تناسب اين است كه چهار عدد هستند از سمت چپ كه در عرض يكديگر واقع شده و نسبت اوّلى به دوّمى مانند نسبت سوّمى به چهارمى است لذا حاصلضرب اوّلى در چهارمى مساوى با حاصل ضرب دوّمى بار سوّمى مىباشد .
مثلا نسبت عدد [ 2 ] به [ 4 ] مانند نسبت عدد [ 3 ] است به [ 6 ] لذا حاصلضرب دو در شش مساوى با حاصلضرب چهار در سه مىباشد .
6 3 4 2
3 * 4 6 * 2
در تناسب گاهى يكى از دو عدد طرفين مجهول است و زمانى يكى