م : بر شفيع لازم است اگر ثمنى كه مشترى داده مثلى است بوى مثل آن را و در صورتى كه قيمى است قيمتش را بدهد التبه لازم است در قيمى ، قيمت روز عقد يعنى روزى را كه مشترى آن را خريده به او بپردازد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
برخى از فقهاء فرمودهاند :
در مورديكه ثمن قيمى باشد به دو دليل شفعه نمىباشد :
الف : آنكه شفيع پس از گفتن [ اخذت بالشفعة ] نمىتواند ثمنى را كه مشترى پرداخته بوى بپردزد چه آنكه ثمن عينى بوده كه يا تلف شده و يا نزد بايع است و وى آن را در اختيار شفيع قرار نمىدهد تا به مشترى بدهد در حالى كه لازمست شفيع ثمنى را كه مشترى پرداخته همان را بوى بازگرداند .
ب : روايتى در اين باب وارد شده كه شفعه را در مورد مزبور نفى فرموده .
شارح ( ره ) پس از نقل اين قول مىفرماين :
روايت نامبرده از نظر نسد خالى از ضعف نبوده و از جهت دلالت قاصر مىباشد .
و بهر تقدير بنابر قول اول ( جريان شفعه در موردى كه ثمن قيمى باشد ) بر شفيع لازمست قيمت روز عقد مبيع را به مشترى بپردازد بدليل اينكه اين روز زمان استحقاق ثمن است چه آنكه بايع ( شريك شفيع ) وقتى حصه خود را در اين روز به مشترى فروخت در همين وقت مستحق ثمن از مشترى شد بنابراين وقتى شفيع از حق شفعه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 335
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣٥