فدية و جبران فتسقط على الأول دون الثاني ، أما الرعاة و أهل سقاية العباس .
فقد رخص لهم في ترك المبيت من غير فدية و لا فرق في وجوبها بين مبيته بغيرها لعبادة و غيرها .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
اگر شبهاى نامبرده را در غير منى بروز رساند معصيت كرده و براى هر شبى كه در آنجا نمانده يك گوسفند بايد بدهد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقتضاى اطلاق عبارت مصنف ( ره ) اين است كه عدم بيتوته در منى چه از روى اختيار باشد و چه اضطرار موجب فديه و كفاره است چنانچه ظاهر فتواى مشهور و اخبار وارده نيز همين است اگرچه در صورتى كه بعد از ورود به منى اضطرار ايجاب كند از آن خارج شده و شب را در آن نمانند قائل بجواز بشويم لكن قول به جواز با ثبوت كفاره منافات ندارد زيرا معناى جواز اين است كه مرتكب معصيت نشده و وجوب كفاره به منظور جبران ترك بيتوته است و پرواضح است كه بين ايندو حكم هيچ تهافتى نيست .
سپس به برخى از موارد اضطرار اشاره فرموده و مىفرماين :
گاهى اضطرار به جهت مانع خاص است و زمانى بواسطه محذور عام و چه بسا حاجتى سبب ترك بيتوته مىشود و احيانا حفاظت از مال يا پرستارى از مريضى ايجاب مىكند منى را ترك نموده و در آن بيتوته نكند و پس از آن چنين مىفرماين :
احتمالا ممكن است بگوئيم در موارد ضرورت و عذر كفاره از وى ساقط است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 156
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥٦