تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 459

مساهمون:

ص٤٥٩

انْ تُمْسِىَ

: اين كه شبانگاه كند . مص . امساء ر . - تمسى ، فعل مضارع مفرد مؤنث غايب از باب افعال است . ان تمسى له متنكرة . خ 110 ص 341 س 12

تَمَعَّكَتْ

: در خاك غلتيد ، غلتيد . مص . تمعّك ر . م ع ك - تمعكت ، فعل ماضى مفرد مؤنث غايب از باب تفعّل است . تمعكت عليه بكواهلها . خ 90 ص 257 س 7

لا تُمَكِّنْ

: قدرت مده . مص . تمكين ر . م ك ن - لا تمكن ، فعل نهى مفرد مذكّر حاضر از باب تفعيل است . و لا تمكن الغواة من سمعك . ن 10 ص 851 س 1

لَمْ تُمَكِّنْ

: فرمانبردارى نكرده است . مص . تمكين ر . م ك ن - لم تمكن ، فعل جحد مؤنث است . ولى در اينجا به علّت تأثير ( اذا ) معنى مضارع ( فرمانبردارى نمىكند ) يافته است . لم تمكن من نفسها . ك 226 ص 1191 س 2

تَمَكُّن

: جاى گرفتن ، استوار شدن و قدر و منزلت داشتن . ر . م ك ن - تمكن ، مصدر باب تفعّل است . و تمكن الاماكن . خ 162 ص 521 س 10

تَمَكَّنَتْ

: جاى گرفت . مص . تمكّن ر . م ك ن - تمكنت ، فعل ماضى مفرد مؤنث غايب از باب تفعّل است . تمكنت من سويداء . خ 90 ص 249 س 11

لا تَمَكَّنْتُمْ

: قدرت نيافتيد . مص . تمكّن ر . م ك ن - لا تمكنتم ، فعل ماضى منفى جمع مذكر حاضر از باب تفعّل است . و لا تمكنتم من رضاع اخلافها . خ 104 ص 309 س 5

تَمْكين

: قادر و توانا گردانيدن بر چيزى . بعد العلو و التمكين . خ 165 ص 542 س 1