تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 396

مساهمون:

ص٣٩٦
رياح الصيف تضربهم . ن 64 ص 1055 س 9

لا تَضْرِبُنَّ

: البتّه نزنيد . ر . ض ر ب - لا تضربن ، فعل نهى جمع مذكّر حاضر ثلاثى مجرّد است . نون تأكيد ثقيله به دنبال آن الحاق شده است . و لا تضربن احدا سوطا . ن 51 ص 984 س 11

تَضَرُّع

: خوارى و فروتنى كردن ، زارى كردن . ر . ض ر ع - تضرع ، مصدر باب تفعّل است . اليه مادة تضرعهم . خ 90 ص 249 س 13

تَضْطَمّ

: در بر گيرد ، مشتمل شود . مص . اضطمام ر . ض م م - تضطم ، فعل مضارع مفرد مؤنث از باب افتعال كه با حرف نصب ، منصوب شده است . و تضطم عليه جوانحى . خ 128 ص 398 س 12

تُضَعْضِعُ

: ويران كند . ر . ض ع ع تضعضع قوة . خ 167 ص 547 س 1

تَضعيف

: دو چندان كردن ، دو برابر كردن . ر . ض ع ف - تضعيف ، مصدر باب تفعيل است . و تضعيف الكرامة . ن 53 ص 1034 س 5

تُضِلُّ

: گمراه مىكند . مص . اضلال ر . ض ل ل - تضل ، فعل مضارع مفرد مؤنث غايب مضاعف از باب افعال است . در اينجا معنى جمع ( گمراه مىكنند ) دارد . و تضل مائة . خ 92 ص 273 س 6

تُضَلِّلُون

: منسوب به گمراهى مىكنيد ، گمراه مىشماريد . مص . تضليل ر . ض ل ل - تضللون ، فعل مضارع جمع مذكّر حاضر مضاعف از باب تفعيل است . فلم تضللون عامة محمد ( ص ) بضلالى . خ 127 ص 391 س 3

تَضِلُّوا

: گمراه شويد . ر . ض ل ل - تضلوا در اصل ، تضلون ، فعل مضارع جمع مذكر حاضر مضاعف ثلاثى مجرّد است . در اينجا چون در جواب فعل نهى قرار گرفته است لذا مجزوم و نون جمع ، محذوف شده است .