الف - قبرستان بقيع
براى بقيع ، معانى گوناگون نوشتهاند ؛ از جمله : به مكانى وسيع گفته مىشود كه در آن درخت و ريشهء آن باشد . « 1 » قبرستان عمومى مدينه را ، كه زمينى مملو از آن درختان بوده « بقيع الغرقد » ناميدهاند . غرقد نام نوعى درخت بوده كه در آنجا مىروييده است .
برخى نيز بقيع را از بقعه گرفتهاند ؛ « 2 » زيرا قبور آن داراى بقعه بوده است .
شمال غربى اين قبرستان را ، كه عمّههاى پيامبر صلى الله عليه و آله در آن مدفوناند « بقيعالعمّات » نام نهادهاند . اين قسمت ، پيشتر به وسيلهء ديوارى ، از بقيع جدا بوده و در سال 1373 ق .
ديوار آن را برداشتند . جنوب شرقى بقيع را ، كه محل دفن مردگان يهود و غير مسلمان بوده « حش كوكب » خواندهاند . بعدها در دوران اموى ، ديوار آن را خراب و به بقيع ملحق كردند .
بقيع الغرقد تاريخچهاى ديرينه در دل شبه جزيره دارد ؛ زيرا تاريخنگاران پيشينهء آن را به دوران جاهلّيت بازگرداندهاند . در ابتدا اين مكان قبرستان مردم يثرب بوده و قبل از اسلام اموات خود را در آن به خاك مىسپردند . پس از اسلام ، تنها به دفن اموات
هامش
( 1 ) ياقوت حموى ، معجمالبلدان ، ج 2 ، ص 473
( 2 ) ابن منظور ، لسانالعرب ، ج 1 ، ص 463 ؛ دائرة المعارف الاسلاميه ، ج 7 ، ص 462 ؛ فيروزآبادى ، المغانم المطابه فى معالم طابه ، صص 61 و 62