نبشتههايى نيز داشتهاند كه نام و نشان صاحب قبر بر آن ثبت شده بود .
متأسفانه با تسلّط تفكّر وهابيت در سرزمين حجاز ، بسيارى از آثار تاريخى ، كه در اعتقادات ايشان جايگاهى نداشت ، تخريب شد . آنان پس از تسلّط بر حجاز ، بقعههاى بقيع ، شهداى احد ، محمد نفس زكيّه ، عبداللَّه ، پدر گرامى پيامبر صلى الله عليه و آله و . . . نيز بقاع مكه و ساير نقاط را تحت عنوان شرك و بدعت تخريب كردهاند . مروان بن حكم نخستين كسى بود كه به برداشتن سنگ قبر اوّلين مدفون بقيع يعنى « عثمان بن مظعون » اقدام كرد كه سنگ قبر او با دست مبارك پيامبرخدا صلى الله عليه و آله نهاده شده بود . در اينجا قبورى كه در بقيع داراى بقعه و بارگاه بوده و در اين دوران دستخوش تخريب واقع شدهاند ، معرفى مىگردند . ( تصوير شمارهء 83 )
الف - بقعه و بارگاه ائمه عليهم السلام
پيش از آن كه بر فراز قبور امامان شيعه ؛ يعنى امام حسن ، امام سجاد ، امام باقر و امام صادق عليهم السلام گنبد وبارگاهى ساخته شود ، سنگ نبشتهاى برآن بودهكه بعضى از جهانگردان و مورّخان آن را ديدهاند . قديمىترين مورّخى كه از اين سنگ نبشته گزارش مىدهد ، مسعودى است . او كه در قرن چهارم فوت كرده است ، مىگويد :
بر قبور ايشان سنگ نبشتهاى ديدم كه بر آن نوشته بود :
« بسم اللَّه الرَّحمن الرَّحيم ، الحمد للَّهِ مُبِيد الأُمَمْ و مُحيِي الرُّمَمْ ، هَذا قُبر فاطمة بنت رَسُول اللَّه و قبر الحسن بن عليّ بن أبيطالب عليه السلام و عليّ بن الحسين عليه السلام و محمد بن على عليه السلام و جعفر بن محمد عليه السلام » . « 1 »
ابن نجّار ( متوفّاى 643 ق . ) از بناى گنبد و بقعهاى در ابتداى بقيع ياد مىكند كه هر روز صبح ، درهاى آن براى زيارت باز مىشده است . مطرى گويد : گنبد آن را خليفه النّاصر عباسى ساخته است . « 2 »
هامش
( 1 ) . مسعودى ، مروجالذهب و معادن الجوهر ، ج 2 ، ص 288
( 2 ) . ابن نجار ، اخبار مدينة الرسول ، ص 45