فلوس « 1 » خيار چنبر ده درم ، تمر هندى دو سير ، قند يك سير ، ترنجين دو سير و اگر شيرخشت ده مثقال اضافه كنند قوىتر باشد ؛ و از سوداى صفراوى مىباشد . علامتش كثرت اضطراب و غضب و زردى روى و بدخويى و جنگ و بىخوابى و حرارت بدن و زردى قاروره . علاجش غذاى ماش رشته به گوشت بزغاله و برّه و اسفاناخ و گشنيز تر انداخته ، به تمر هندى ترش كرده ، از ميوهها آلو و انار ترش و « 2 » شيرين و هندوانه و زردآلو ، از اشربه شراب ليمو و نارنج و غوره و زرك « 3 » به عرق گاو زبان منضج كه بر مطبوخ مقدّم دهند : بنفشه هفت « 4 » مثقال « 5 » ، نيلوفر هفت مثقال « 6 » ، گاو زبان هفت « 7 » مثقال ، آلو پنج استار « 8 » ، تمر هندى سه استار ، خبّازى سه مثقال ، قند پانزده استار « 9 » ، خوردنى « 10 » پانزده « 11 » درم به آب گرم ، مطبوخ اين است « 12 » : عنّاب چهل عدد « 13 » ، هليلهء زرد پنج درم « 14 » ، سناى مكّى پنج درم ، افتيمون سه درم ، گاو زبان چهار درم ، گل سرخ چهار درم ، تمر هندى دو سير « 15 » ، روغن بنفشه و روغن كدو و شير زنان در سر مالند ؛ و از سوداى سوداوى مىباشد . علامتش تنهايى دوست داشتن و كم گفتن و كثرت ترس و گريه . علاجش اگر خون غالب بود فصد كنند ؛ و غذا نخودآب به گوشت برّهء يك ساله و بزغاله . جلّاب : از گاو زبان سه درم ، بادرنجبويه دو درم ، بنفشه سه درم ، پر سياوشان يك درم ، تخم خطمى سه درم ، بيخ سوسن يك درم ، گل سرخ دو درم ، قند ده استار « 16 » مجموع يك شربت بود ، نيم گرم
هامش
( 1 ) . فلوس : خرنوب هندى كه به خيار چنبر نيز معروف است ؛ فلوس خيار . ( لغتنامه )
( 2 ) . س ، ف : - و .
( 3 ) . س ، ف : - و .
( 4 ) . س ، ف : - و .
( 5 ) . ف : درم .
( 6 ) . ف : درم .
( 7 ) . ل : هشت .
( 8 ) . ف : پانزده دانه ؛ استار : در طب شش درهم و دو ثلث است و در تداول عامّه چهار مثقال و نيم بوده . ( ر . ك :
لغتنامه ، ذيل : استار ) .
( 9 ) . ف : درم .
( 10 ) . خوردنى : دوايى كه بخورند يا بياشامند ، مقابل ماليدنى . ( لغتنامه ) .
( 11 ) . ف : صد و پنجاه
( 12 ) . ف ، ل : - اين است .
( 13 ) . ف ، ل : - پوست .
( 14 ) . ف ، ل : + شاهتره پنج درم .
( 15 ) . ف ، ل : + شاهتره پنج درم .
( 16 ) . ف : درم .