پوستكنده « 1 » ؛ كوفته و بيخته « 2 » ، به آب قراح « 3 » حب سازند .
حبى كه كرم را بكشد : سرخس « 4 » ، قنبيل « 5 » ، حب الغار ، برنگ كابلى « 6 » ، تربد سپيد « 7 » مجوف ، هليله زرد ، ترمس « 8 » ، شيح تركى : از هريك « 9 » صد درم ؛ كوفته و بيخته ، به آب قراح بسريشند « 10 » و حب سازند ؛ شربتى پنج درم .
حبى كه سرفه را « 11 » و ريش و « 12 » شش را سود دارد و آواز صافى كند : مغز بادام پوست كنده ، بزرك ، دانهء صنوبر مقشر ، فانيد سپيد « 13 » : از هريكى يك « 14 » درم ؛ كوفته و بيخته ، به « 15 » آب بسريشند « 16 » و حب سازند .
حبى كه بوى دهان را خوش كند و گند آن « 17 » ببرد « 18 » : عود خام ، قرنفل ، مصطكى :
راستار است ؛ كوفته و بيخته « 19 » ، در آب گدازانيده ، بسريشند « 20 » و حب سازند و در دهان گيرند .
حب قوقيا « 21 » كه بلغم را ببرد و « 22 » از بدن براند « 23 » : ايارهء فيقرا ، تربد سفيد مجوف : از هريك « 24 » ده درم / هليله زرد و « 25 » كابلى ، انيسون : از هريك « 26 » پنج درم « 27 » / سقمونياى بريان
هامش
( 1 ) . ل : - پوستكنده .
( 2 ) . ل : + پوستكنده .
( 3 ) . م : + بسرشند .
( 4 ) . م : حب .
( 5 ) . م : + و .
( 6 ) . م : + مقشر ترمس .
( 7 ) . م : حب .
( 8 ) . م : + و .
( 9 ) . م : + مقشر ترمس .
( 10 ) . م : بسرشند .
( 11 ) . م : - را .
( 12 ) . ل : + رودگانى و .
( 13 ) . م : سفيد .
( 14 ) . م : دو .
( 15 ) . م : با .
( 16 ) . م : بسرشند .
( 17 ) . م : بدن را .
( 18 ) . م : زايل كند .
( 19 ) . م : + با صمغ عربى .
( 20 ) . م : بسرشند .
( 21 ) . م : مرقويا ؛ ظاهرا در اصل قوقايا بوده است . قوقايا : پيلگوش ، راسن ( لغتنامه ) ؛ « راسن : نوعى از آن هر برگش از يك وجب تا يك ذرع است و بر روى زمين چو برگ سوسنبر و برگ عدس پهن شده است . بيخش از ساير اجزايش بهرهمندتر است » . ( قانون ، كتاب دوم ، ص 305 ) ؛ قوقيا : قوقى ، گويند حيوانى است دريايى كه جند يعنى آش بچهها خصيه اوست ( ! ) و او را بيدستر گويند . گوشت آن حيوان صرع را نافع است . ( لغتنامه ) ؛ در هر حال در تركيب اين حب نه از قوقيا و نه از قوقايا نشانى نيست .
( 22 ) . م : - ببرد و .
( 23 ) . م : بزدايد .
( 24 ) . م : يكى .
( 25 ) . م : - و .
( 26 ) . م : يكى .
( 27 ) . م : + نمك هندى دو درم .