باب دؤم « 1 » : در گوارشها « 2 »
گوارش به نرم : قولنج را بگشايد و امعاء و معده را از رطوبت فضلى پاك كند : به از دانه بيرون كرده و « 3 » پوست پاك كرده : يك من / عسل كفگرفته : يك من / زنجبيل : 4 « 4 » / دار فلفل 4 « 5 » / دارچينى : 2 « 6 » / هال « 7 » : 3 « 8 » / قاقله « 9 » : 3 « 10 » / مصطكى « 11 » : 5 « 12 » / سقمونيا « 13 » : 10 « 14 » / تربد سپيد مجوف « 15 » : 13 « 16 » درم ؛ به را در نبيد مويز و عسل بپزند « 17 » تا مهرا « 18 » شود و بيرون آورند و عسل بر سر آتش نهند و كف بگيرند و نرمنرم بجوشانند و داروها كوفته و بيخته ، بر آن افشانند و به كفچه مىجنبانند تا قوى شود و سنگ رخام به روغن چرب كنند و آن را بر سنگ ريزند و پاره كنند « 19 » ؛ هر پارهاى پنج مثقال و هر پارهاى در ورق نارنج پيچند « 20 » . در ظرفى « 21 » آبگينه نگاه دارند « 22 » .
گوارش تمرى : قولنج را « 23 » و بستگى بول را « 24 » بگشايد و خلطهاى غليظ از امعاء فرود آورد : بورهء ارمنى ، زيرهء كرمانى ، انجيل « 25 » ، فطراساليون « 26 » ، فلفل سپيد « 27 » : هريكى ده درم /
هامش
( 1 ) . م : بيستم .
( 2 ) . م : + در هر باب ؛ گوارش : تركيبى باشد كه به جهت هضم نمودن طعام سازند و خورند و معرب آن جوارش باشد . ( برهان قاطع ) .
( 3 ) . م : - بيرون . . . و .
( 4 ) . م : - 4 .
( 5 ) . م : از هريكى چهار درم .
( 6 ) . م : دو درم .
( 7 ) . هال : هيل را گويند . از ادويهء حاره است و به عربى قاقلهء صغار خوانند . ( برهان قاطع ) ؛ م : هيل .
( 8 ) . م : - 3 .
( 9 ) . م : + و زعفران .
( 10 ) . م : از هريكى سه درم .
( 11 ) . ل : مصتكى .
( 12 ) . م : پنج درم .
( 13 ) . سقمونيا : به فتح اول ، به لغت يونانى دوايى است كه آن را محموده مىگويند و آن عصارهاى باشد به غايت تلخ و مسهل صفرا بود . ( برهان قاطع ) .
( 14 ) . م : ده درم .
( 15 ) . م : + سفيد .
( 16 ) . م : سيزده .
( 17 ) . ل : بيزند .
( 18 ) . اهرى اللحم : گوشت را آنقدر پخت كه از هم پاشيده شد .
( 19 ) . م : + و .
( 20 ) . م : + و .
( 21 ) . م : ظرف .
( 22 ) . ل : دارد .
( 23 ) . ل : + بگشايند .
( 24 ) . ل : - را .
( 25 ) . م : زنجبيل .
( 26 ) . ل : قطراسايون .
( 27 ) . م : سفيد از .