محارب جايز است روايات ديگرى نيز در اين باب هست كه در وسائل آمده است مثلًا در روايت غياث چنين است :
« اذا دخل عليك اللص يريد اهلك و مالك فان استطعت ان تبدره و تضر به فابدره و اضربه و قال : اللص محارب لله و لرسوله فاقتله فما منك منه فهو على » . « 1 »
« من دخل على مؤمن داره محاربا له فدمه مباح فى تلك الحال » . « 2 »
« اذا قدرت على اللص فابدره و أنا شريكك فى دمه » . « 3 »
2 - اگر انسان در مقام دفاع از مال خود كشته شود شهيد است كما اينكه غالب روايات به اين معنى دلالت مىكرد و يا به منزلهء شهيد است كما اينكه در بعض روايات آمده است .
3 - در بعضى احاديث آمده است كه اگر انسان از مال خود بگذرد و جنگ نكند نيز اشكال ندارد كما اينكه فرموده است
« و لو كنت انا تركت المال و لم اقاتل عليه »
و ليكن از روايت ابى بصير استفاده مىشود كه ترك مال افضل نيست زيرا راوى از افضل بودن قتال مىپرسد ، حضرت مىفرمايد :
« ان لم يقاتل فلا بأس »
كه فقط عدم باس را بيان مىكند ، پس در اين حديث دفاع افضل است و ليكن به جهتى حضرت آن را مسكوت گذاشته است ، مخصوصاً با وجود مطلقات زياد كه ظاهرش ترغيب در دفاع و حفظ مال است و صاحب شرايع مىفرمايد جايز است كه دفاع نكند .
و اما اينكه فرمود : اگر من بودم ترك مىكردم به علت شرايطى بوده است كه ترك مقاتله را ترجيح داده است .
4 - در بعضى از روايات
« دون ماله مظلوما »
يا
« دون مظلمته » و « اريد ماله ظلما »
نقل شده است زيرا ممكن است كه كسى در حفظ مال خود ظالم باشد در اين صورت شهيد نيست بلكه عاصى و ياغى محسوب مىشود ، مثلًا كسى مانع زكات و خمس باشد يا كسى در قحطى براى سد رمق خود از كسى نان مىخواهد كه بخورد و نميرد يا محتكرى از بيع متاع خود امتناع مىكند و . . . خلاصه در مواردى كه شارع ، دادن مال را واجب كرده ولى شخص امتناع مىكند و با مأمورين حكومت اسلامى يا با ذى حق جنگ مىكند و كشته مىشود شهيد نيست بلكه معذب خواهد بود .
5 - در بعضى از روايات آمده است :
« من اعتدى عليه فى صدقة ماله »
كه اين حديث
هامش
( 1 ) - وسائل ، ج 18 ، ص 543 و 588 و 590 .
( 2 ) - وسائل ، ج 18 ، ص 543 و 588 و 590 .
( 3 ) - وسائل ، ج 18 ، ص 543 و 588 و 590 .