فصل دوازدهم - وصيت
بحث وصيت يكى ديگر از مباحث معروف در فقه اسلامى است كه بر مبناى مالكيت خصوصى استوار است و يكى از ادلهء قطعى مالكيت خصوصى مىباشد .
آيات وصيت :
1 -
« كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ » .
« 1 »
ترجمه : نوشته شده است بر شما اگر خيرى را از خود به جاى گذاشتيد وقتى كه مرگ بر شما حاضر شد ( يعنى علائم و آثار مرگ را مشاهده كرديد ) اينكه براى پدر و مادر و خويشان خود وصيت كنيد به نحو متعارف ( و اين عمل ) حق است بر عهدهء پرهيزكاران .
در اين آيهء شريفه دو بحث مهم پيش مىآيد :
1 -
« كُتِبَ عَلَيْكُمْ »
ظهور در وجوب دارد پس معناى
« كُتِبَ عَلَيْكُمْ »
يعنى « فرض عليكم » مىباشد كما اينكه در آيات زير هم اين جمله در وجوب استعمال شده است :
« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ »
. « 2 »
« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ » *
. « 3 »
« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » .
« 4 »
و مفسرين مانند : شيخ طبرسى و شيخ طوسى و طبرى و رشيد رضا در المنار نيز
« كُتِبَ »
را كه در آيهء شريفه وارد شده ، به فرض ( وجوب ) تفسير كردهاند و سپس مىافزايند اگر وصيت واجب باشد قهراً با آيات ارث منافات پيدا مىكند يا نه ؟ و آيات
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 180 و آيه 178 .
( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 180 و آيه 178 .
( 3 ) - سورهء بقره ، آيهء 216 .
( 4 ) - سورهء بقره ، آيهء 183 .