دو فرقهء ديگر به نام زيديه و اسماعيليه در نيمهء راه توقف كردهاند ، چندان دور از انتظار نيست .
در زمان خود پيامبر اسلام كه حجت بالغهء خدا بود ، گاهى دو دستگى رخ مىداد . در صلح حديبيه صداى اعتراض عمربن خطاب و ديگران بلند شد و صلح با قريش را نوعى ذلت دانستند . او به دوستش گفت : من در دين خود ، تن به خوارى نمىدهيم ( لا نعطى الدنيّة في ديننا ؟ ؟ ؟ ) . از نظر تاريخ حدود 60 مورد ، صحابهء پيامبر با نص او مخالفت كردهاند و رأى و اجتهاد خود را بر نص مقدم داشتهاند . براى آگاهى از اين موارد هفت گانه ، به كتاب النص والاجتهاد مرحوم شرفالدين مراجعه فرماييد .
بنابراين ، نبايد تصور كرد كه وجود نص ، انگيزههاى گوناگون مخالفت را از ميان مىبرد ، بلكه چه بسا انگيزهها بر نص غلبه مىكند . پس آن اختلافات به خاطر عدم پيروى از نص بوده ، نه به خاطر وجود نصّ يا بى اثر بودن آن .
پاسخ جوان شيعى به پرسشهاى وهابيان — صفحة 324
مساهمون: محمد طبرى
ص٣٢٤