چگونگى تشكيل منظومه شمسى « 1 » فرضيه تصادم ( بوفون ) فرانسوى - 1749 - م
نامبرده در يكى از چهل و چهار كتابى كه در تاريخ طبيعى نگاشته ، دربارهء پيدايش خانوادهء خورشيدى گويد :
« مادربزرگ اين خانواده در زمانى بارهاى گران فرزندان خود ( سيارات منظومهء شمسى ) را در درون داشت .
دنبالهدارى همچون تيرى تيز و درخشان به همان سرعت سرسامآور خود را بخورشيد زد ، و در اثر اضطرابى كه اين مادر باردار از قابلهء بىرحم ديده بود قطراتى چند از تودهء عظيم آتشينش جدا شد .
اين قطرات ( نوزادان سرگردان ) در اثر شدت برخورد آغاز گردش دورانى بدور خود نموده ، و هريك فردى از خانوادهء خورشيدى را تشكيل دادند » .
فرضيه حلقوى يا سحابى ( كانت ) آلمانى 20 - 30 پس از بوفون
كانت با استدلالات و استبعاداتى فرضيّهء تصادم را ابطال نموده ، و از جمله گفت : « برخورد دنبالهدار كوچك و ناچيز بوفون هرگز قادر بر مضطرب ساختن جرم عظيم خورشيد نيست ، و اين سخن از لحاظ فرض هم بىمورد است و . . .
ساير دلايلى كه در جاى خود ياد شده « 2 » .
هامش
( 1 ) - فرضيههاى مذكور با حفظ مطالب صاحبانش بعبارتى روشنتر و بهتر ذكر مىشود .
( 2 ) - از جمله كتاب سرگذشت زمين نوشته ژرژگاموف كه فرضيههاى فوق را از آن نقل ميكنيم