هماهنگى ندارند ، گرچه برخى هماهنگيها در بين آنها باشد ، و چنان كه خواهد آمد اين همانندى دورنمائى از قابليت حيات و وجود موجودات زنده - و بلكه موجودات عاقل و مكلف در آن شش زمين ديگر نيز بگونهاى ويژه هست ، گرچه در ساير كرات نيز موجوداتى باشند كه هستند .
از اينجا ميتوان حدس زد كه مواد شيميائى و فيزيكى تشكيلدهندهء اين زمينها با مواد شيميائى ساير ستارگان متفاوتست ، و يا آنكه زمينها از آسمانها و ستارگان ديگر تولّد نيافتهاند ، بلكه از همان مادرى زاده شدهاند كه آسمانها از آن پديد گرديدهاند ، كه قرآن هم در آياتى چند اين دو را توأم بلكه تولد زمين را پيش از آسمان معرفى مىكند .
در تمامى قرآن آيهاى به چشم نميخورد كه چگونگى تولّد زمينها را از مادهء نخستين ( ماء ) بيان كند ، و حتى دربارهء جنس زمينها به هنگام تولد اشارهاى ندارد ، مگر با سنجش دو آيه :
وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ
- و -
ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ
با توجه بحقيقت مادهء نخستين و چگونگى انفجار و پديد شدن گازهاى آسمانى ، اين گونه بدست آوريم كه : در صورتى كه گاز در انحصار آسمان و ستارگانش باشد ، بناچار زمين از تهنشين اين انفجار پديد شده ، و در احاديث گذشته از اين تهنشين بخاكستر نخستين و يا كف ياد شده است .
زمين از خاكستر باقىماندهء انفجار مادهء جهان پديد شده است « 1 » .
و از رسولخدا صلى اللّه عليه و آله نيز گذشت كه پروردگار از كف مادهء نخستين جهان هفت زمين را بيافريد « 2 » .
و نيز از حضرت باقر عليه السّلام است كه : بادى از آب بيافريد و آن را بر آب چيره ساخت
هامش
( 1 ) - البرهان جلد اول صفحه 9 از حضرت باقر ( ع ) .
( 2 ) - البرهان جلد اول صفحه 22 .