آياتى در تأييد حركات زمين :
مركوبى كه در دو دوران نخستين تولدش چموش بوده ، و سپس رام و راهوار شده است ! ! :
قال تعالى :
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ
[ الملك 15 ] .
ذلول : ذلول چنان كه قبلا هم يادآور شديم ، حيوانيست كه پس از چموشى به رامى و آرامى گرايد « 1 » و بنابراين مركوب ما ( زمين ) زمانهائى دراز قابل سوارى و زندگى نبوده ، و سپس بارادهء الهى قابل سكونت و زندگى گرديد .
و رويهمرفته ، در زمانهاى نخستين ، اين كيهانپيما بهيچوجه موجودات نباتى و حيوانى و انسانى را بر گردهء خود نمىپذيرفت ، و حتى از لحاظ شدت حرارت جهنمى مانع از تولد آب و ساير شرايط اصلى زندگى بوده ، و با حركاتى پر اضطراب و ناهنجار همچون حيوان وحشى و جنگلى در فضاى بيكران آسمان سرگردان بود .
سپس خدا آن را رام و راهوار فرمود تا :
فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ
زندگى و راهپيمائى و بدست آوردن روزيهاى شايسته و فراوان بر گردهء پهناور آن امكان پذيرد .
حركات اضطراب آميزش بوسيلهء كوبيدن ميخهاى بلند كوهها تعديل گشت :
« و عدّل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » .
هامش
( 1 ) - در مجمع البيان ( ج 10 ص 327 ) نيز گويد : مركوب ذلول آنست كه راهوار و رام باشد ، « الذلول من المراكب الذى لا صعوبة فيه » .