اختلاف هم چيزى گفت ، از القاى روح القدس است ، پس بسا گويندگان كه از زبان شيطان سخن مىگويد ؛
اى بسا ابليس آدم رو كه هست * پس بههر دستى نبايد داد دست
جالسوا مَن يذكّركم اللَّه رويته ، و يزيدُ في علمكم مَنطقُه ، و يُرغِّبُكم في الآخرة عملُه « 1 » ؛ يعنى :
بنشينيد با كسى كه ديدن او شما را به ياد خداوند اندازد و زبان او در علم شما بيفزايد ، كه خوف خداوند در دل شما زياد شود و عمل او شما را راغب به آخرت كند .
بالجمله صفات مؤمنان و رجوع كنندگان به ائمّهء اطهار - سلام اللَّه عليهم - در كتب اخبار بسيار است ، هر كس مىخواهد رجوع كند و مقصود اصلى آن بود كه جماعتى را كه يقيناً مىدانيم كه از علماى شيعهاند و راوى و حاكى امام عليه السلام اند ، لازم است كه اختلاف در بعضى از مسائل فروع داشته باشند ؛ چرا كه صلاح زمانها و عصرها تفاوت مىكند البتّه و عرض شد كه بسا آنكه فقيه از فتواى خود در عصر خود برگشت و دليلهايى چند به نظر او رسيد كه در اوّل به نظر او نرسيده بود و بعضى خيال كردهاند كه رجوع كردن فقيه از فتواى خود ، دليل آن است كه اوّل وهله به دقّت نظر نكرده بود و اين خيال خامى است كه كرده ، بلكه در اوّل وهله دقّت كرده و حكم اوّل او همان مسألهء اوّلى بوده و ثانياً هم دقّت مىكند و حكم او همان مسألهء ثانيه است و عرض نمىكنم كه در عالم بىمبالاتى نيست كه دقّت نكند ، و لكن اصل سخن در كسانى است كه متّفق عليهم مىباشند ، پس به اينجا ختم سخن را مىكنم ؛ چرا كه به جهت دوستانى كه شعورى دارند كفايت مىكند .
وصَلَّى اللَّهُ على مُحمّدٍ وآله الطَّيِّبينَ ، وشيعتِهِمُ الأنجَبين الأكرَمين ، ولعنةُ اللَّه على أعدائهم أَجْمعينَ .
حَرَّرهُ العبد محمّد باقر ، در همدان ، در غرّهء شهر ذى قَعدة الحرام نجوماً سنهء 1284 ( هزار و دويست هشتاد و چهار ) حامداً مصلّياً مُستغفراً . تمّت .
هامش
( 1 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 39 ، ح 3 ؛ تحف العقول ، ص 44 ؛ عوالي اللئالي ، ج 4 ، ص 78 ، ح 72 ؛ مصباح الشريعة ، ص 161 .