درآمد
مؤلف ، اين شرح را در پاسخ به سؤال و درخواست كسى نوشته است و با « قال - اقول » كلام خود را آغاز مىكند . از آنجا كه از كسى نقل قول نمىكند و نام كتابى غير از الكافي را هم نمىبرد ، حدود زمان زندگى مؤلف را از اين راه ، نمىتوان تشخيص داد .
دو بيت شعر عربى در اين رساله آورده ، كه از قطب جيلى ( د 832 ق ) است . لذا مىتوان گفت ، شارح مربوط به بعد از اين تاريخ است .
البته خط نسخِ نسخهء اين رساله ، مربوط به قرون متأخرِ سيزدهم و چهاردهم هجرى است و از آنجا كه متن داراى خط خوردگىهايى است كه ممكن است از مؤلف باشد ، مىتوان حدس زد مؤلف مربوط به همين قرون است .
مصنف در شرح روايت ، به برخى احاديث استشهاد كرده ، ولى بيان وى ، بيشتر رنگ فلسفى و عرفانى دارد . تنها نسخهء اين اثر در كتابخانهء مرحوم آية اللَّه گلپايگانى رحمه الله نگهدارى مىشود . « 1 »
مهدى سليمانى آشتيانى
هامش
( 1 ) . فهرستگان نسخههاى خطى حديث و علوم حديث شيعه ، ج 4 ، ص 269 ؛ فهرست كتابخانهء گلپايگانى ، مخطوط ، ش 164 / 6 / 1074 ، رسالهء اول مجموعه .