قزوينى حاشيهء عدّة الاصول ملّا خليل را همراه با حواشى متعدّدى كه مؤلّف بر آن نوشته بود ، نزد اساتيد تلمّذ و عمر خود را در اين مقصود صرف نمود تا در آراء ملّا خليل ، تبحّر كامل به هم رسانيد . « 1 »
6 . حاشية مجمع البيان . مجمع البيان در تفسير قرآن كريم ، تأليفِ ابو على فضل بن حسن بن فضل طبرسى ( م 548 ق ) است . ملّا خليل در ايامى كه در مكه بوده اين حاشيه را نوشته است . شيخ حر عاملى بيان نموده كه بار اوّلى كه به مكه مشرف شدم ملّا خليل را ملاقات نمودم كه مشغول نوشتن اين حاشيه بوده است . « 2 »
7 . رسالة فيحرمة شرب التتن . « 3 » حجة الاسلام شفتى اصفهانى گويد : مرحوم حاج ملّا خليل استعمال دخانيات را حرام مىدانست و رسالهاى در اين خصوص تصنيف نمود و نسخهاى زيبا و نفيس از آن را را به حضور علامهء مجلسى - كه به طور مفرط قليان مىكشيده - فرستاد ، تا علّامه با مطالعهء آن ، قليان را ترك كند . علّامه كه پس از مطالعه ، دلايل او را كافى ندانست ، آن را پر از تنباكو كرد و به حضور ملّا خليل عودت داد . « 4 »
8 . رسالة في صلاة الجمعة . صاحب رياض متذكر شده كه ملّا خليل مطالب اين رساله را ابتدا در شرح فارسى خود بر كافى آورده بود و بعد به صورت رسالهء مستقلّى در آورد و ملّا محمّد طاهر قمّى در ردّ آن رسالهاى تأليف نمود . پس از آن ملّا خليل رسالهء ديگرى باز به فارسى نوشت و در آن باز بر انكار خود اصرار نمود . ولى او بعداً رسالهء سومى در اين موضوع نوشته و در آن ميانه روى را در پيش گرفته است . « 5 »
نسخههاى متعددى از رسالههاى نماز جمعهء ملّا خليل - از جمله : نسخهاى به شمارهء 8602 در كتابخانهء آستان قدس رضوى ، « 6 » دو نسخه در كتابخانهء مسجد اعظم قم
هامش
( 1 ) . تتميم أمل الآمل ، عبدالنبى قزوينى ، ص 157 .
( 2 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 112 .
( 3 ) . الذريعة ، ج 11 ، ص 173 .
( 4 ) . روضات الجنّات ، ج 3 ، ص 271 .
( 5 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 266 ؛ الذريعة ، ج 14 ، ص 27 ؛ و ج 15 ، ص 71 .
( 6 ) . فهرست الفبايى آستان قدس رضوى ، ص 385 .