و معرفتىشان از همهء مخلوقات و موجودات گستردهتر است و همهء حقايق معنوى در اين ظرفيتهاى گسترده متجلّى هستند ، مصداق حقيقى :
والآخِرُونَ السَّابِقُونَ وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ وَلَيْسَ كَمِثْلِهِمْ شَىْءٌ « 1 » .
و آن برگزيدگان خدا كه پس از همهء پيامبرانند در شخصيت و معنويت بر همه پيشى گرفتهاند و پيشى گيرندگان مقدم بر همهاند و مانند آنان چيزى نيست .
و مانند آن مىباشند .
مولوى در وصف آنان مىفرمايد :
ظاهراً آن شاخ اصل ميوه است * باطناً بهر ثمر شد شاخ هست
گر نبودى ميل و امّيد ثمر * كى نشاندى باغبان بيخ شجر
پس به معنا آن شجر از ميوه زاد * گر به صورت از شجر بودش ولاد
مصطفى زين گفت كه آدم و انبيا * خلف من باشند در زير لوا
بهر اين فرموده است آن ذو فنون * رمز نحن الآخرون السابقون « 2 »
علّت اين پيشگامى و تقدم شرفى و وجودى و معرفتى اين است كه آنان به ارادهء خدا آغاز و انجاماند ، يعنى آغاز هستى و برزخ ميان واجب و ممكن و انجام و عاقبت همه در دنيا و آخرتاند چنان كه حضرت امام هادى عليه السلام در جامعهء كبيره به اين حقيقت اشاره دارند :
بِكُمْ فَتَحَ اللّهُ وَبِكُمْ يَخْتِمُ . . . وَإِيابُ الْخَلْقِ إلَيْكُمْ ، وَحِسابُهُمْ عَلَيْكُم « 3 »
.
هامش
( 1 ) - صحيح البخارى : 2 / 2 ، كتاب الجمعة ، حديث 1 و جلد 2 كتاب الوضوء ، حديث 68 .
( 2 ) - مولوى ، مثنوى معنوى ، دفتر چهارم .
( 3 ) - مفاتيح الجنان ، زيارت جامعهء كبيره .