55 - سخا چيست ؟
زنى عارفه و آگاه ، از جماعتى پرسيد : به نظر شما سخا چيست ؟ گفتند : بخشيدن مال .
گفت : اين كار اهل دنياست ، سخاى خواص كدام است ؟ گفتند : بذل طاقت در طاعت ، گفت : به اميد ثواب ، گفتند : آرى ، گفت : اين معامله يك برده است با وجود آيهء :
[ مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها ]
.
هر كس كار نيك بياورد ، پاداشش ده برابر آن است .
سخا كجاست ؟
گفتند : عقيدهء تو چيست ؟ گفت : به نظر من سخا يعنى معاملهء با خدا نه براى بهشت نه جهنم ، نه براى ثواب نه خوف از عقاب « 1 » .
56 - ترجيح خدا بر همه چيز
در تفسير « روح البيان » آمده است :
در زمانهاى دور ستمگرى قصر با شكوهى بنا كرد ، آنگاه از باب تكبّر و غرور فرمان داد كسى به آن قصر نزديك نشود و گفت : مجازات تخلّف از اين فرمان قتل است .
او تصوّر مىكرد ، جز آشنايان ، هر كس به آن قصر نزديك شود ، قصد سويى دارد ، از اين رو آن فرمان ظالمانه را صادر كرده بود .
يكى از مردان الهى با زحمت زياد به او راه يافت و او را نصيحت كرده از عقوبت آن همه ظلم ترساند ، ولى نصايح آن سالك راه در او اثرى نكرد ، آن مرد از آن شهر كه در آن ، آن همه ظلم مىديد و توان جلوگيرى از آن را نداشت هجرت كرد و در منطقهاى خارج از آن محدوده از نى و چوب اتاقى براى عبادت و خدمت بنا كرد .
هامش
( 1 ) - عرفان اسلامى : 1 / 365 .