[ ألْكَلامُ اظْهارُ ما في قَلْبِ الْمَرْءِ مِنَ الصَّفاءِ وَالْكَدَرِ وَالْعِلْمِ وَالْجَهْلِ ، قالَ اميرالْمُؤْمنينَ عليه السلام : الْمَرْءٌ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسانِهِ ]
حقيقت سخن و كلام
در اين فصل ، امام صادق عليه السلام به يكى از بزرگترين نعمتهاى الهى كه در قرآن مجيد به عنوان يكى از نعمتهاى ربوبى شمرده شده يعنى مسئله بيان و كلام و سخن گفتن اشاره مىفرمايد :
[ الرَّحْمنُ * عَلَّمَ الْقُرْآنَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ * عَلَّمَهُ الْبَيانَ ]
« 1 » .
[ خداى ] رحمان * قرآن را تعليم داد . * انسان را آفريد ؛ * به او بيان آموخت .
سخن و كلام همانطور كه امام به حق ناطق مىفرمايد : علّت ظهور باطن متكلّم و گوينده است . سخن نشان مىدهد كه درون گوينده در چه وضعى است ؟
آيا اهل صفاست ، يعنى درونى آراسته به ايمان و حقيقت و فضيلت و كرامت دارد كه اگر اينگونه باشد ، سخنش حق و كلامش چراغ هدايت و بيانش امر به معروف و نهى از منكر و وسيلهء نشر علم و اخلاق و حسنات است .
و اگر كلامش لغو و بيهوده و سخنش بىمعنى و باطل است ، روشن مىكند كه
هامش
( 1 ) - الرحمن ( 55 ) : 1 - 4 .