لذت عفو
در حديث پنجاه و هفتم در رابطه با حلم و بردبارى كه بىارتباط به مسئله عفو نيست ، چرا كه عفو ميوهء شيرين حلم است ، مسائلى گذشت از اين جهت توضيح و تفسير بيشترى را در اين فصل لازم نمىبينم و به ترجمهء آن اكتفا مىكنم .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
معنى عفو اين است كه هرگاه از كسى جرمى و تقصيرى به تو واقع شد از پى او براى انتقام گرفتن نروى و حتى آن جرم و اذيت را به او اظهار نكنى و به رخ او نكشى و از زبان و دل و ظاهر و باطنت او را در اين زمينه فراموش كنى و بيش از پيش به وى احسان و نيكى كنى !
به اين صفت كمال و گوهر گرانبها كسى راه نمىبرد مگر اين كه لذّت عفو حضرت حق را نسبت به گناهانش چشيده باشد و پروردگار مهربان وى را به صفات ستوده و اطوار محموده مزين نموده و به نور بهاى خود او را غرق كرده باشد كه عفو و گذشت كار مردان خداست و اين صفت الهى در خور هر ظرفى و هر موجودى نيست .
عفو و مغفرت و گذشت و بخشش نسبت به تقصير و عصيان مردم از صفات الهى است كه در قلب بندگان برگزيده جنبهء امانت دارد ، اين گوهر تابناك معنوى در قلوب اوليا براى آن است كه با عباد خدا چون خدا رفتار كنند ، چه اين كه بنده ضعيف هر چند مستغرق در عبادت و بندگى باشد ، باز محتاج به عفو و فضل خداست و به عبادت تنها نمىتوان مستحق درجات عاليه شد .
خداوند دستور داده كه عفو كنيد و پردهپوشى نماييد ، مگر دوست نداريد مورد عفو حق قرار بگيريد ، كسى كه از ديگران گذشت ندارد چه توقعى از گذشت