بدانيد : هر كس تمام ميلش به جانب دنيا رود و آرزويش در اين خانه دراز شود ، به همان مقدار كور دلى پيدا مىكند و هر آن كس نسبت به دنيا زهد بورزد و آرزويش را كوتاه نمايد ، علم بدون معلم پيدا مىكند و هدايت بدون هادى مىيابد ، بعد از من جمعى خواهند آمد كه مملكت جز به خونريزى و تكبر به دست نياورند و ثروت جز با فخر و بخل نيابند و محبت به غير خدا ، جز به پيروى از هوا به دست نياورند ، هر كس چنين زمانى را ديد و بر فقر حوصله كند در حالىكه توان غنى شدن داشته باشد و بر دشمنى بر غير حق استقامت كند در حالى كه قدرت بر محبت در او باشد و بر ذلت بندگى پايدارى نمايد ، در حالىكه مىتواند عزت ظاهرى تحصيل كند و اين همه را براى خدا بخواهد ، پروردگار عالم ثواب پنجاه صديق به او عنايت كند « 1 » .
شخصى به حضرت على عليه السلام گفت : دنيا را برايم وصف كن ، فرمود : چه بگويم از خانهاى كه سالم در آن ايمن نيست و مريض در آن پشيمان است ، كسىكه در آنجا دچار فقر شود به غصه نشيند و هر كس داراى آن گردد گمراه شود ، در حلالش حساب و در حرامش عقاب است « 2 » .
دنيا از ديدگاه حكيمان و عارفان
حكماى الهى و عرفاى عاشق ، يعنى آنان كه از علم گذشته و به معرفت رسيدهاند و به تعبير ديگر ، طعم شيرين حقيقت را چشيدهاند ، نسبت به دنيا نظرى جز نظر وحى و مبلغان رسالات حق ندارند .
هامش
( 1 ) - مجموعة ورام : 1 / 131 ؛ محجة البيضاء : 5 / 357 ، كتاب ذم الدنيا .
( 2 ) - محجة البيضاء : 5 / 361 ، كتاب ذم الدنيا ؛ بحار الأنوار : 75 / 32 ، تتمة باب 15 ، حديث 103 ( با كمى اختلاف ) .