هلاك ما به بيابان عشق خواهد بود * كجاست مرد كه با ما سر سفر دارد
گر از مقابله تير آيد از عقب شمشير * نه عاشق است كه انديشهء خطر دارد
اگر بهشت مصور كنند عاشق را * به غير دوست نشايد كه ديده بردارد
از آن متاع كه در پاى دوستان ريزند * مرا سرى است ندانم كه او چه سر دارد
دريغ پاى كه بر خاك مىنهد معشوق * چرا نه بر سر و بر چشم من گذر دارد
عوام عيب كنندم كه عاشقى همه عمر * كدام عيب كه سعدى خود اين هنر دارد « 1 »
هفت منزل سلوك
آخرين طواف در ارتباط با طواف نساء است كه بعد از آن عملى باقى نيست و به تدريج آمادهء برگشتن به وطن مىشوى ، در اينجا كه آخرين نقطهء اوج و كمال است بايد در هر دورى وارد مقامى از مقامات عالى هفتگانهء سلوك شوى و آن منازل به ترتيبى كه در معارف الهى آمده ، چنين است :
1 - در طواف اول وارد منزل توبه شو ، آن هم توبه از غير دوست ، كيفيت توبه و اقسام آن در باب هفتاد و نهم توضيح داده خواهد شد .
2 - در دور دوم قدم در منزل باعظمت ورع بگذار ، حقيقتى كه به خواست حق توضيح و شرحش در باب سى و سوم خواهد آمد .
3 - در طواف سوم به منزل پرقيمت زهد وارد شو ، آرى به منزل زهد كه توضيح واقعيت آن موكول به باب سى و يكم است .
4 - در دور چهارم قدم به منزل با اهميت فقر بگذار ، فقرى كه افتخار اوليا و عاشقان بود و حضرت ختمى مرتبت آن را بالاترين سرمايهء معنوى مىدانست
هامش
( 1 ) - سعدى شيرازى .