و در بابى از ابواب دعا آمده است : در دعا چند برنامه لازم است :
1 - رغبت 2 - رهبت 3 - تضرع 4 - تبتّل 5 - ابتهال 6 - استعاذه 7 - مسئلت .
رغبت به معناى ميل و شوق و رهبت به معناى ترس و بيم و تضرع به معناى فروتنى و تبتّل به معناى بريدگى و انقطاع از غير حق و ابتهال به معناى زارى كردن و استعاذه به معناى پناه جستن و مسئلت به معناى دعا و درخواست است ، چون اين حالات به وقت دعا در عبد تجلى كرد به اجابت دعايش اميد داشته باشد .
تضرع به درگاه الهى
گريه براى خدا و در راه خدا و بر مصائبى كه در راه خدا به اولياى خدا رسيده ذاتاً مطلوب است .
قرآن مجيد گريه براى خدا را از علائم عاشقان حق دانسته و آن كس كه اشك چشم ندارد مريض است .
[ وَ إِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ ]
« 1 » .
و چون آنچه را كه بر پيامبر اسلام نازل شده بشنوند ، ديدگانشان را مىبينى به سبب آنچه از حق شناختهاند ، لبريز از اشك مىشود ، مىگويند : پروردگارا ! ايمان آورديم ، پس ما را در زمرهء گواهان [ به حقّانيّت پيامبر و قرآن ] بنويس .
گريه به وقت دعا از ارزش خاصى برخوردار است و اشك چشم كه نشانى از صفاى باطن است ، آدمى را به رحمت حضرت حق نزديك كرده و از بار گناهان سبك مىكند .
هامش
( 1 ) - مائده ( 5 ) : 83 .