حيات ، اگر انسان است كه مانند خود تو موجودى محتاج و نيازمند به قدرت بىنهايت در بىنهايت عالم است ، پس مفهومى براى پرستش غير نمىماند و روى آوردن به غير حق يا پرستش جماد و نبات و يا حيوان و يا انسان و يا پيروى از فرمان غير حق ، عين كفر و شرك و كمال پستى و بىشخصيتى است و اين عبادت كه با جملهء
[ إِيَّاكَ نَعْبُدُ ]
در نماز اعلام مىگردد ، عبارت است از به اجرا گذاشتن تمام دستورهاى الهى و پيامبران و امامان و فقيهان كه همه هاديان راهند و كنارهگيرى از محرمات و آنچه خداوند بر انسان نمىپسندد ، باز عين عبادت است كه با همان جمله اعلام مىشود .
اوامر و نواهى الهى كه به اجرا گذاشتنش عبادت و تضمين كنندهء خير دنيا و آخرت است در كتاب و سنت قرار دارد و آگاهى و به اجرا گذاشتنش براى تحقق مفهوم عبادت بر هر مكلفى واجب است .
و بدون ترديد ، پيمودن اين راه كه مركب از علم و عمل است ، بدون رفع موانع و رهايى از قيد و بند اوهام و مكتبهاى غلط و آزادى از هواى نفس و غرايز خارج از حد ، امكان ندارد .
و انسان با اين عجز و فقرى كه دارد بدون كمك خواهى از خداوند نمىتواند با اين همه موانع به مبارزه برخيزد ، اين است كه در راه عبادت بايد از او كمك خواست ، تا امور معنوى و مادى را براى جبران ضعف و ناتوانى انسان با انسان همراه كند و البته توجه به او و كمكخواهى از حضرتش در حقيقت جلب كشش و لطف و دستگيرى اوست .
هدايت
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ]
« 1 » .
هامش
( 1 ) - فاتحه ( 1 ) : 6 .