اصلًا صورت نمىگيرد ، خداى متعال در وصف ستمگران كه با دين خدايى دشمنى دارند از هر طبقه و صنف بوده باشند مىفرمايد :
[ الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ كافِرُونَ ]
« 1 » .
هم آنان كه مردم را همواره از راه خدا بازمىدارند و مىخواهند آن را [ با وسوسه و اغواگرى ] كج نشان دهند ، و ايشان به روز قيامت كافرند .
وجه دلالت آيه اين است كه « سبيل اللّه » در عرف قرآن دين است و آيهء شريفه دلالت دارد بر اين كه ستمكاران حتى آنان كه به خدا معتقد نيستند دين خدا « دين فطرى » را با صفت تحريف اجرا مىكنند بنابراين برنامهء زندگى كه آنان اجرا مىكنند دين ايشان است .
( برنامهء آفرينش بهترين برنامهء زندگى )
3 - بهترين و پابرجاترين راه و رسم زندگى آن است كه آفرينش انسان به سوى آن هدايت كند ، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد يا جامعه سرچشمه گيرد .
هر يك از اجزاى آفرينش را مورد دقت و كنجكاوى قرار دهيم خواهيم ديد كه در هستى خود هدف و غايتى دارد كه از نخستين روز آفرينش خود به سوى آن متوجه است و از مناسبترين و نزديكترين راهى كه به آن هدف منتهى مىشود به سوى هدف خود سير مىكند و در اندرون و بيرون ساختمان خود با تجهيزاتى مجهز مىباشد كه مناسب با هدف خودش و منشأ فعاليتهاى گوناگونش مىباشد ، رويهء آفرينش در هر آفريدهء جاندار و غير جاندار همينگونه است .
مثلًا بوتهء گندم از همان روز نخستين پيدايش خود كه در بستر خاك با نوك
هامش
( 1 ) - اعراف ( 7 ) : 45 .