حسابى انسان براى به دست آوردنش اين همه ظلم و جور ، غل و غش ، خدعه و حيله نسبت به ديگران بورزد ؟ !
چرا انسان راه حلال را طى نكند ؟ چرا براى خدا به محل كسب نرود ؟ چرا در خريد و فروش رعايت احكام حق را نكند ؟ چرا براى بيشتر به دست آوردن دزدى كند ، احتكار جنس نمايد ، ظلم بورزد و تا جايى پيش برود كه براى لقمه نانى دست به خون مظلوم يا مظلومانى بيالايد ؟ !
اميرالمؤمنين عليه السلام درباره مردمى كه از تربيت الهى دورند و همتى جز شكم و شهوت ندارند و از هر راهى كه قدرتشان اقتضا مىكند ، پيدا مىكنند و مىخورند مىفرمايد :
قيمت اينان با آنچه از شكمشان مىريزد ، مساوى است ! !
آرى ، اينان بيش از اين قيمت و ارزش ندارند و هم اينانند كه خداوند آنان را در قرآن به عنوان بدتر از حيوانات و درندگان وصف فرموده است .
مواد خوراكى قبل از اينكه به انسان برسند ، طيب و طاهر و پاكيزه است ، طعم عالى و رنگهاى چشمگير دارند ، چون به شكم برسند ، قسمتى از آنها تبديل به انرژى براى جسم و بقيه تبديل به كثافات و فضولات مىشوند ؛ اگر انسان در به دست آوردن مواد و خوردن آن عبد حضرت حق باشد ، خوشا به حالش و اگر بندهء شيطان و بردهء شكم باشد ، در حقيقت بايد گفت كه وجود او با تمام شؤونش كارخانهء كود سازى است .
ابوسعيد و مسئلهء پند و عبرت
ابوسعيد ابوالخير با جمعى از اصحاب از كنار دهى در نيشابور به طرف مقصدى مىگذشتند .