اشرف تمام مهمانان عالم هستى گردد وجودش مركب از چهار عنصر بسيار مهم است كه با توجه به اين چهار عنصر ، راه برتر شدن بر تمام موجودات عالم را خواهد يافت :
1 - جسم . 2 - نفس . 3 - عقل . 4 - قلب .
جسم انسان ، مركز جنبشها و فعاليتهاى عملى است ؛ جسم با تمام اعضايى كه بستگى به او دارد ، كاسب عمل است و در اين مرحله لازم است ، انسان به حدود و مقررات الهى آگاه شود و از حلال و حرام خداوندى مطلع شود ، تا تمام حركات و فعاليتهاى جسم را با حدود الهى تطبيق نموده و به تعبير قرآن ، دارنده عمل صالح شود .
نفس انسان ، به فرمودهء قرآن ، مركز فعاليتهاى اخلاقى و كاسب واقعيتهاى معنوى است و لازم است انسان به صفات پاك و حسنات اخلاقى كه از طريق الهام و وحى در اختيار آدمى قرار داده شده آشنا شود ، تا نفس را تهذيب و تزكيه كرده و از آلوده شدن اين حقيقت به رذايل در امان بماند و با كسب حسنات به فلاح و رستگارى برسد .
[ قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها ]
« 1 » .
بىترديد كسى كه نفس را [ از آلودگى پاك كرد و ] رشد داد ، رستگار شد .
عقل انسان ، مركز ادراك و ميدان فعاليتهاى علمى است ؛ عقل در وجود انسان ، كاسب علم و دانش و معارف و معلومات است و در اسلام براى فرا گرفتن دانش زياد سفارش شده و بايد انسان ، سخت مواظب كسب عقل باشد كه خداى ناخواسته ، اين ظرف با عظمت الهى مركز آموزشهاى شيطانى گردد ، چون عقل
هامش
( 1 ) - شمس ( 91 ) : 9 .