واجبات را ادا كند ، اداى واجبات همان حد واجبات است .
اين ماه رمضان است كه هركس روزه بگيرد ، حدّش را ادا كرده ، اين حجّ است كه به جاى آوردن آن حدّ آن است .
اما ذكر ، حقيقتى است كه خداوند به اندك گفتن آن رضايت نداده و براى آن حدّى معيّن نكرده است ، سپس حضرت اين آيه را خواند :
[ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً * وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا ]
« 1 » .
اى اهل ايمان ! خدا را بسيار ياد كنيد ، * و صبح و شام او را تسبيح گوييد .
و فرمود : با توجه به اين آيه ، ببينيد كه خداوند براى ذكر حدّى معيّن نفرموده است ، سپس فرمود : پدرم حضرت باقر عليه السلام كثيرالذّكر بود ، من با او در راهرفتن همراه مىشدم ، در حالى كه او ذكر مىگفت و با او طعام مىخوردم در حالى كه او در ذكر بود ، هرگاه مردم در حضور آن جناب گفت و گو مىكردند ، گفتار مردم آن حضرت را از ياد خدا باز نمىداشت .
مىديدم كه زبان مباركش به سقف دهانش متصل بود و مىگفت : « لا إله إلّا اللّه » آن حضرت پس از نماز صبح همهء ما را جمع مىكرد و تا بيرون آمدن آفتاب امر به ذكر خدا مىفرمود و هريك از ما مىتوانست قرآن بخواند مىفرمود : قرآن بخوان و هركس نمىتوانست به او مىفرمود : ذكر خدا بگو .
خانهاى كه در آن قرائت قرآن است و در آن ذكر خدا گفته مىشود ، بركتش زياد مىشود و ملائكه در آن حاضر مىشوند و شياطين از آن خانه دور مىگردند و آن خانه براى اهل آسمان همانند كوكب درخشان مىدرخشد .
و خانهاى كه در آن قرائت قرآن و ذكر نيست ، كم بركت است و از ملائكه خالى
هامش
( 1 ) - احزاب ( 33 ) : 41 - 42 .