قول عارف شيدا و عاشق جمال مولا ، شيخ محمود شبسترى :
گذارى كن زكاف كنج كونين * نشين بر قاف قرب قاب قوسين
دهد حق مر تو را هرچه كه خواهى * نمايندت همه اشيا كما هى
به نزد آن كه جانش در تجلى است * همه عالم كتاب حق تعالى است
عرض اعراب و جوهر چون حروف است * مراتب هم چو آيات وقوف است
از او هر عالمى چون سورهء خاص * يكى زان فاتحه و آن ديگر اخلاص « 1 »
* * * آرى ، بالاترين كتاب در جهان هستى كتاب وجود انسان است كه پرمعناترين كلمات خدا در اين كتاب نگاشته شده و تنها دين است كه مىتواند معانى اين كلمات را آشكار كند .
انسان بدون دين و منهاى اتصال به قرآن ، معنايى جز سبعيّت و حيوانيّت و شرارت ندارد .
انسان ، بدون وحى آنطور كه شايسته اوست معنا نمىدهد . انسان ، بدون كمك گرفتن از دين ، قابل ترجمه شدن و لايق بروز آثار الهى نيست .
علت اين همه ظلم و فساد و جور و جنايت و آلودگى و خيانت در سراسر گيتى چيست ؟ به خاطر اين كه انسان در مقام ترجمه كردن خويش به وسيلهء برنامههاى حق برنيامده و علت عدم ترجمه صحيح وجودش ، جهل او نسبت به حقيقت انسان و انسانيّت است . آيا بدون شناخت كلمه ، زمينهاى براى ترجمه آن هست ؟
در آثار اسلامى آمده است كه عرفان به خويش و خودشناسى كليد تمام حقايق و واقعيّتها است .
هامش
( 1 ) - گلشن راز .